Dlaczego ten parametr jest tak niebezpieczny
W przeciwieństwie do pH czy temperatury, nie ma tu "akceptowalnego zakresu idealnego" — wartość docelowa to zawsze 0 mg/l. Sam amon jest przy neutralnym pH stosunkowo mało toksyczny, ale wraz ze wzrostem pH coraz bardziej przekształca się w znacznie bardziej toksyczny amoniak (NH3), który bezpośrednio uszkadza skrzela ryb.
W dojrzałym akwarium amon jest zwykle natychmiast rozkładany przez bakterie nitryfikacyjne do azotynów, a następnie do azotanów. Problem pojawia się niemal zawsze w nowo założonych zbiornikach, w których ten szczep bakterii jeszcze się nie osiedlił w wystarczającym stopniu — stąd nazwa "faza dojrzewania".
Progi w skrócie
| Wartość | Klasyfikacja | Wymagane działanie |
|---|---|---|
| 0 mg/l | Normalnie | brak |
| 0,25 mg/l | Ostrzeżenie | sprawdzić przyczynę, podmiana wody |
| 0,5 mg/l | Krytycznie | natychmiastowa podmiana wody |
| >1,0 mg/l | Ostre zagrożenie życia | działania awaryjne, patrz niżej |
Dlaczego parametr rośnie
Najczęstsze przyczyny:
Nowo założony zbiornik: Bakterie nitryfikacyjne w filtrze jeszcze nie osiedliły się w wystarczającym stopniu (trwa to zazwyczaj 4-6 tygodni).
Przekarmienie: Niezjedzony pokarm rozkłada się i uwalnia dodatkowy amon.
Zbyt szybkie zbyt duże obsadzenie: Jeśli zbiornik zostanie zbyt szybko obsadzony zbyt dużą liczbą ryb, ilość wydalanych odchodów przewyższa zdolność bakterii filtracyjnych.
Awaria lub czyszczenie filtra: Zbyt dokładne płukanie wkładów filtracyjnych pod bieżącą wodą zabija bakterie i rozkład na chwilę się załamuje.
Martwe zwierzęta lub resztki roślin: Niezauważony rozkładający się materiał w zbiorniku uwalnia duże ilości amonu.
Co zrobić przy podwyższonym poziomie?
Przy mierzalnym poziomie amonu/amoniaku obowiązuje zasada: działaj natychmiast, nie czekaj.
Natychmiastowa podmiana wody: Wymień 30-50% wody, aby od razu rozcieńczyć stężenie.
Wstrzymaj karmienie: Nie karm przez 1-2 dni, aby nie generować dodatkowego obciążenia.
Znajdź przyczynę: Poszukaj i usuń martwe ryby, gnijące resztki roślin lub resztki pokarmu w podłożu.
Zastosuj starter bakteryjny: Specjalne preparaty z bakteriami filtracyjnymi mogą przyspieszyć fazę dojrzewania, ale nie zastępują podmiany wody.